Συχνές Ερωτήσεις
Άδεια Κυοφορίας και Λοχείας
Η απόλυση εγκύου ή λεχώνας απαγορεύεται από τον νόμο για διάστημα 18 μηνών μετά τον τοκετό, εκτός αν συντρέχει σπουδαίος λόγος. Σε διαφορετική περίπτωση, η απόλυση θεωρείται άκυρη και επισύρει κυρώσεις για τον εργοδότη.
Κατά την άδεια κυοφορίας και λοχείας:
- Ο εργοδότης καταβάλλει το μισό των μεικτών αποδοχών για τις πρώτες 15 ημέρες (ή 1 μήνα αν η εργαζόμενη έχει πάνω από ένα έτος υπηρεσίας).
- Ο e-ΕΦΚΑ και ο ΟΑΕΔ (ΔΥΠΑ) καλύπτουν το υπόλοιπο μέρος μέσω επιδομάτων μητρότητας.
Η συνολική διάρκεια είναι 17 εβδομάδες και χωρίζεται ως εξής:
- 8 εβδομάδες πριν τον τοκετό (άδεια κυοφορίας)
- 9 εβδομάδες μετά τον τοκετό (άδεια λοχείας)
Αν ο τοκετός γίνει νωρίτερα, το υπόλοιπο των εβδομάδων προστίθεται μετά τον τοκετό.
Η άδεια κυοφορίας και λοχείας είναι η ειδική άδεια που παρέχεται στις εργαζόμενες μητέρες πριν και μετά τον τοκετό, προκειμένου να προστατευθεί η υγεία τους και η φροντίδα του νεογνού. Αποτελεί νόμιμο δικαίωμα κάθε εργαζόμενης γυναίκας στον ιδιωτικό τομέα.
Αποζημίωση Απόλυσης
Η μη καταβολή ή η καθυστέρηση αποζημίωσης αποτελεί παράβαση εργατικής νομοθεσίας. Ο εργαζόμενος μπορεί να προσφύγει στην Επιθεώρηση Εργασίας (ΣΕΠΕ) ή να διεκδικήσει δικαστικά το ποσό, με προσαύξηση νόμιμου τόκου.
Η αποζημίωση πρέπει να καταβληθεί την ημέρα της απόλυσης. Σε υψηλά ποσά, ο εργοδότης μπορεί να την καταβάλει σε δόσεις, σύμφωνα με συγκεκριμένες διατάξεις, αλλά πρέπει να υπάρχει έγγραφη συμφωνία.
Ναι.
- Αν ο εργοδότης προειδοποιήσει εγγράφως τον εργαζόμενο σύμφωνα με τον νόμο, η αποζημίωση μειώνεται στο ήμισυ.
- Αν η απόλυση γίνει χωρίς προειδοποίηση, τότε ο εργαζόμενος δικαιούται ολόκληρη την αποζημίωση.
Η αποζημίωση υπολογίζεται με βάση:
- Τις μεικτές αποδοχές του εργαζομένου κατά τον χρόνο της απόλυσης, και
- Τα συνεχή έτη υπηρεσίας στην επιχείρηση.
Για κάθε κατηγορία προϋπηρεσίας (1–4 έτη, 4–6 έτη, 6–8 έτη, κ.ο.κ.) αντιστοιχεί συγκεκριμένος αριθμός μισθών αποζημίωσης, όπως προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία.
Αποζημίωση απόλυσης δικαιούται κάθε εργαζόμενος με σύμβαση αορίστου χρόνου, εφόσον απολυθεί χωρίς σπουδαίο λόγο και έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 12 μήνες συνεχούς εργασίας στον ίδιο εργοδότη. Για συμβάσεις ορισμένου χρόνου, αποζημίωση προβλέπεται μόνο αν η σύμβαση λυθεί πρόωρα χωρίς σπουδαίο λόγο.
Αποζημίωση Μη Ληφθείσας Άδειας
Αν ο εργαζόμενος δεν έχει συμπληρώσει 12 μήνες εργασίας, δικαιούται αναλογία άδειας (και αποζημίωσης) με βάση τον χρόνο που έχει εργαστεί. Ο υπολογισμός γίνεται αναλογικά ως προς τις ημέρες που αντιστοιχούν στο διάστημα απασχόλησης.
Η αποζημίωση πρέπει να καταβληθεί μαζί με την εξόφληση των υπολοίπων αποδοχών κατά την αποχώρηση του εργαζόμενου. Δεν μπορεί να καθυστερήσει ή να συμψηφιστεί με άλλα ποσά.
Ο υπολογισμός γίνεται με βάση τις μικτές αποδοχές του εργαζομένου κατά την ημερομηνία αποχώρησης, πολλαπλασιαζόμενες με τις υπόλοιπες ημέρες άδειας που δεν έχουν ληφθεί.α
Όλοι οι εργαζόμενοι που κατά τη λήξη ή τη λύση της εργασιακής τους σχέσης δεν έχουν εξαντλήσει τις ημέρες άδειάς τους, ανεξάρτητα από τον λόγο αποχώρησης (οικειοθελής ή απόλυση).
Η αποζημίωση μη ληφθείσας άδειας είναι το χρηματικό ποσό που οφείλει ο εργοδότης σε εργαζόμενο ο οποίος αποχωρεί ή απολύεται χωρίς να έχει λάβει την κανονική του άδεια για το τρέχον έτος.
Δώρο Πάσχα
Ο υπολογισμός γίνεται πάντα με βάση τον μεικτό μισθό, πριν από κρατήσεις και εισφορές. Στη συνέχεια εφαρμόζονται οι νόμιμες κρατήσεις.
Οι ημέρες απουσίας (χωρίς αποδοχές) αφαιρούνται από τον υπολογισμό.
Για όσους εργάστηκαν ολόκληρη την περίοδο 1/1–30/4, το δώρο αντιστοιχεί σε μισό μηνιαίο μισθό ή 13 ημερομίσθια. Αν εργάστηκαν λιγότερο, το ποσό υπολογίζεται αναλογικά.
Το δώρο Πάσχα πρέπει να καταβληθεί το αργότερο μέχρι τη Μεγάλη Τετάρτη κάθε έτους. Ο εργοδότης μπορεί να το καταβάλει και νωρίτερα.
Όλοι οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα που εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας (ορισμένου ή αορίστου χρόνου) και αμείβονται με μισθό ή ημερομίσθιο δικαιούνται δώρο Πάσχα.
Δώρο Χριστουγέννων
Οι ημέρες άδειας με αποδοχές υπολογίζονται κανονικά ενώ οι απουσίες χωρίς αποδοχές ή οι περίοδοι αναστολής σύμβασης δεν προσμετρώνται.
Το δώρο Χριστουγέννων πρέπει να καταβληθεί το αργότερο έως τις 21 Δεκεμβρίου κάθε έτους. Ο εργοδότης μπορεί να το δώσει νωρίτερα, όχι όμως αργότερα από την ημερομηνία αυτή.
Για όσους εργάστηκαν ολόκληρη την περίοδο 1/5–31/12, το δώρο αντιστοιχεί σε έναν ολόκληρο μηνιαίο μισθό (ή 26 ημερομίσθια για ημερομίσθιους).
Το δώρο Χριστουγέννων υπολογίζεται με βάση την περίοδο από 1 Μαΐου έως 31 Δεκεμβρίου κάθε έτους. Αν κάποιος εργάστηκε λιγότερο, το ποσό καταβάλλεται αναλογικά με το χρόνο απασχόλησης.
Όλοι οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα που απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας, πλήρη ή μερική, ορισμένου ή αορίστου χρόνου, δικαιούνται δώρο Χριστουγέννων από τον εργοδότη τους.
Επίδομα Άδειας
Οι εργαζόμενοι με μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση λαμβάνουν επίδομα άδειας αναλογικό με τις ώρες ή ημέρες που εργάζονται, υπολογισμένο με βάση τις πραγματικές αποδοχές τους.
Ο υπολογισμός γίνεται πάντα με βάση τις μεικτές αποδοχές, δηλαδή πριν από κρατήσεις, εισφορές ή φόρους.
Το επίδομα άδειας αντιστοιχεί σε μισό μηνιαίο μισθό για όσους αμείβονται με μισθό ή σε 13 ημερομίσθια για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο. Αν ο εργαζόμενος δεν έχει συμπληρώσει ολόκληρο δωδεκάμηνο, το επίδομα υπολογίζεται αναλογικά με τον χρόνο εργασίας.
Το επίδομα πρέπει να καταβληθεί μαζί με την κανονική άδεια, δηλαδή πριν την έναρξή της, ώστε ο εργαζόμενος να μπορεί να το χρησιμοποιήσει κατά την περίοδο των διακοπών του.
Όλοι οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα με σχέση εξαρτημένης εργασίας δικαιούνται, εκτός από τις ημέρες κανονικής άδειας, και επίδομα άδειας — δηλαδή πρόσθετη χρηματική αποζημίωση που καταβάλλεται όταν λαμβάνουν την ετήσια άδειά τους.
Μεικτές και Καθαρές Αποδοχές
Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον υπολογιστή καθαρών αποδοχών που βλέπετε παραπάνω. Απλώς εισάγετε τον μεικτό μισθό σας, και θα δείτε αυτόματα:
- Ποιες είναι οι καθαρές αποδοχές σας
- Ποιες κρατήσεις γίνονται
- Και πόσο κοστίζετε συνολικά στον εργοδότη
Εκτός από τις κρατήσεις του εργαζομένου, ο εργοδότης πληρώνει και επιπλέον εισφορές εργοδότη, που αυξάνουν το συνολικό εργοδοτικό κόστος.
Η διαφορά προκύπτει από τις κρατήσεις υπέρ ΕΦΚΑ και φόρου, οι οποίες είναι ανάλογες με το ύψος του μισθού και τα ισχύοντα ποσοστά.
Οι καθαρές αποδοχές είναι το ποσό που τελικά λαμβάνει ο εργαζόμενος στον λογαριασμό του, αφού αφαιρεθούν:
- Οι ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένου
- Ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών.
Οι μεικτές αποδοχές (ή “μεικτός μισθός”) είναι το συνολικό ποσό που συμφωνείται μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.